کسانی که تا حالا با افراد نابینا یا کم‌بینا در ارتباط نبوده‌اند، شاید ندانند که چطور به‌درستی با آن‌ها ارتباط برقرار کنند. بی‌تجربگی، ناآگاهی و تصورات غلط ممکن است ارتباط با فرد نابینا یا کم‌بینا را ناخوشایند کند. اما این مسئولیت اجتماعی ماست که طوری زندگی کنیم که تمام افراد جامعه زندگی راحت‌تری داشته باشند. در واقع، ارتباط با فرد نابینا اصلا پیچیده نیست و تفاوت زیادی با بقیه ارتباط‌های اجتماعی ما ندارد. با این حال، نکاتی وجود دارد که رعایت کردنشان به ارتباط مؤثرتر کمک می‌کند

انجوی لایف مسئولیت پذیری در قبال نابینایان

خودتان را معرفی کنید

حتی اگر پیش از این فرد مقابل را ملاقات کرده‌اید، ممکن است صدای شما را به خاطر نداشته باشد. بعد از سلام کردن، نام خودتان را بگویید تا صدایتان را به خاطر بیاورد. سعی کنید از گفتن «اگه گفتی من کی‌ام؟» و سوال‌هایی از این دست بپرهیزید. این کار فرد مقابلتان را معذب می‌کند و گفت‌وگو برایشان ناخوشایند می‌شود

معمولی صحبت کنید

وقتی با فرد نابینا یا کم‌بینا صحبت می‌کنید،  مثل همیشه باشید. فرد نابینا نمی‌تواند شما را ببیند، اما صدایتان را می‌شنود و حرفتان را می‌فهمد. لازم نیست داد بزنید یا شمرده‌تر صحبت کنید. این کار فقط گفت‌وگویتان را معذب‌کننده می‌کند

انجوی لایف مسئولیت در قبال نابینایان

مستقیما با خودشان صحبت کنید

می‌توانید افراد نابینا یا کم‌بینا را مستقیما مورد خطاب قرار دهید. احتیاجی نیست به‌جای خودشان، از همراهشان بپرسید. آن‌ها می‌توانند خودشان با شما صحبت کنند و لازم نیست غیرمستقیم با شخص ثالثی مانند همسر یا اعضای خانواده‌شان حرف بزنید. این کار به آن‌ها احساس تحقیر شدن می‌دهد چون در واقع دارید آن‌ها را نادیده می‌گیرید

می‌توانید از کلمات مربوط به بینایی استفاده کنید

معمولا افراد بینا بابت استفاده از کلمات یا عبارت‌های مرتبط با بینایی، مثل «ببین چی می‌گم…» یا «خوشحال شدم دیدمت»، در حضور افراد نابینا معذب می‌شوند. با این حال استفاده از آن‌ها در زمان ارتباط با افراد نابینا مشکلی ندارد. این کلمات بخشی از زبان فارسی هستند و لزوما ارتباطی با قوه بینایی ندارند. افراد نابینا هم مثل ما تلویزیون را «تماشا می‌کنند»، اگرچه فقط به صدای آن گوش می‌دهند

مشخص کنید که با آن‌ها صحبت می‌کنید

افراد بینا معمولا متوجه نیستند که چه‌قدر در گفت‌وگوهای روزمره‌شان از نشانه‌های تصویری استفاده می‌کنند. ما برای جلب توجه یک نفر و خطاب دادن او به چشم‌هایش نگاه می‌کنیم یا برای تأیید حرف طرف مقابل یا موافقت با او سرمان را تکان می‌دهیم. افراد نابینا و کم‌بینا متوجه این نشانه‌های تصویری نمی‌شوند و برای همین، این مسئولیت ماست که آن‌ها را برایشان ترجمه کنیم. وقتی می‌خواهید آن‌ها را خطاب قرار دهید نامشان را صدا بزنید و بازویشان را لمس کنید. برای نشان دادن موافقت و مخالفتتان، واکنش گفتاری نشان دهید. می‌توانید تصور کنید پشت تلفن هستید و کسی سر تکان دادن یا لبخند زدنتان را نمی‌بینید

انجوی لایف مسئولیت پذیری در قبال نابینایان

واضح‌تر حرف بزنید

یکی دیگر از نشانه‌های تصویری که در گفت‌وگوهای روزمره‌مان از آن بسیار استفاده می‌کنیم، اشاره است. ما برای اشاره به اشیاء یا مکان‌های دور و نزدیک از «این» و «آن» استفاده می‌کنیم. به‌جای این ضمایر بهتر است اشیاء را کامل نام ببرید. مثلا به‌جای «این رو جدید خریدم»، بگویید «یه مانتوی جدید خریدم». این کار ممکن است مخصوصا در آدرس دادن مشکل‌ساز شود. به‌جای «بانک همین‌سمت یه کم جلوتره»، بگویید «بانک حدود سیصد متر و سمت راست خیابونه

زیاد با آن‌ها تماس فیزیکی برقرار نکنید

افراد نابینا یا کم‌بینا نیز مانند همه ما دوست ندارند با افراد غریبه تماس برقرار کنند. وقتی این تماس فیزیکی را بدون اجازه یا اطلاعشان انجام می‌دهید، ممکن است شوکه یا آزرده شوند. به‌جای دست زدن یا هل دادن، در ابتدای ارتباط با افراد نابینا از آن‌ها بپرسید که آیا به کمک احتیاج دارند و اجازه دارید دستشان را بگیرید یا نه

اگر فکر می‌کنید یک فرد نابینا یا کم‌بینا احتیاج به کمک دارد، اول از آن‌ها بپرسید

اگر دست هرکس را ناگهانی بگیرید یا او را هل دهید، آزرده و ناراحت می‌شود؛ مخصوصا کسی که نمی‌بیند قرار است این کار را انجام دهید. به آن‌ها پیشنهاد کمک بدهید و بگذارید خودشان تصمیم بگیرند که احتیاج به کمک دارند یا نه. اگر پیشنهادتان را رد کردند ناراحت یا آزرده‌خاطر نشوید؛ هرکس توانایی‌های خودش را بهتر از بقیه می‌شناسد و می‌داند چه زمانی احتیاج به کمک دارد

بگذارید خودشان نحوه کمک را انتخاب کنند

اگر زمان ارتباط با افراد نابینا پیشنهاد کمک کردید و قبول کردند، دست یا بازویتان را جلو ببرید و به آن‌ها اجازه دهید دستتان را بگیرند. سعی کنید دست آن‌ها را به‌صورت ناگهانی نگیرید. گرفتن بازوی شما به آن‌ها اجازه می‌دهد که حرکتتان را راحت‌تر احساس کنند و براساس نیاز و توانایی خودشان، شما را دنبال کنند

انجوی لایف مسئولیت پذیری در قبال نابینایان

 

 

زمان هشدار دادن آرام و واضح صحبت کنید

برای هشدار یا اخطار دادن از کلمات واضح استفاده کنید؛ مثلا به‌جای گفتن «مواظب باش!» بگویید «در جلوت بسته شده. صبر کن!». هم‌چنین از کلمات و عبارات مربوط به جهت استفاده کنید. یادتان باشد که استفاده از جهت در نسبت با اشیاء دیگر کمکی به آن‌ها نمی‌کند چون آن اشیاء را نمی‌بینند. سعی کنید جهت‌ها را در ارتباط با خودشان استفاده کنید؛ مثلا «از سمت چپت موتور رد می‌شه

آن‌ها را وارد هر فرد دیگری وارد گفت‌وگو کنید

افراد نابینا و کم‌بینا مثل هر فرد دیگری هستند و برای ارتباط با افراد نابینا باید مثل همیشه رفتار کنید. به آن‌ها توجه کنید، سعی کنید از نشانه‌های بصری استفاده نکنید و خلاصه، معمولی و مثل هر زمان دیگری رفتار کنید. فقط در پس‌زمینه ذهنتان از نیازهای متفاوتی که ممکن است داشته باشند، آگاه باشید

وقتی می‌خواهید به گفت‌وگو خاتمه دهید، به آن‌ها اطلاع دهید

ممکن است در حین ارتباط با افراد نابینا مجبور شوید برای دقایقی محل را ترک کنید. در این صورت به فرد مقابلتان اطلاع دهید که در حال رفتن هستید چون او ممکن است متوجه رفتن شما نشود و سعی کند در حالی که شما آن‌جا نیستید، به گفت‌وگو با شما ادامه دهد. این کار باعث رنجش فرد مقابل خواهد شد

 

انجوی لایف مسئولیت پذیری در قبال نابینایان

ارتباط با افراد نابینا و کم‌بینا کار سختی نیست و می‌توانید با تلاش اندک، کیفیت زندگی آن‌ها را به‌شدت تغییر دهید. اگر مطمئن نیستید باید چه کار کنید، کافی است از خودشان بپرسید. تمایل به یادگیری بهتر از پیش رفتن براساس حدس و گمان است. در نهایت راز ارتباط با افراد نابینا دو چیز است: نگرش مثبت و تمایل به یادگیری